Trước đây, rơm rạ, xơ dừa và nhiều phụ phẩm nông nghiệp thường bị bỏ đi hoặc đốt sau mỗi vụ mùa, vừa gây lãng phí nguồn nguyên liệu vừa phát sinh khói bụi. Ngày nay, những loại vật liệu này có thể được băm nhỏ để tận dụng làm giá thể trồng nấm, phân hữu cơ, đệm lót hoặc nguyên liệu phối trộn thức ăn chăn nuôi.
Để thực hiện công đoạn này nhanh và ổn định, máy băm rơm trở thành thiết bị hữu ích trong nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh hệ thống dao và buồng băm, bạc đạn (vòng bi) cũng là bộ phận quan trọng giúp trục quay vận hành êm, giữ độ ổn định và chịu tải trong quá trình máy làm việc.
Cấu tạo chi tiết của máy băm rơm
1. Phễu nạp nguyên liệu (Toa nạp)
Phễu nạp là bộ phận tiếp nhận rơm rạ và đưa nguyên liệu vào buồng băm. Tùy thiết kế, kích thước cửa nạp có thể khác nhau để phù hợp với rơm khô, rơm rời, xơ dừa, cỏ hoặc các loại phụ phẩm nông nghiệp khác.
Ở một số mẫu máy, phễu được thiết kế dạng loe hoặc dạng ống để thuận tiện đưa nguyên liệu vào, đồng thời có tấm chắn bảo vệ nhằm hạn chế rơm và mảnh vụn văng ngược ra ngoài. Với máy băm rơm xơ dừa 1 pha, cửa nạp có đường kính khoảng 19 cm, hỗ trợ đưa nguyên liệu vào buồng làm việc tương đối thuận tiện.
2. Khung máy và chân đế
Khung máy có nhiệm vụ nâng đỡ toàn bộ cụm thiết bị như động cơ, buồng băm, trục quay và hệ thống truyền động. Kết cấu cần đủ chắc chắn để hạn chế rung lắc khi rotor quay ở tốc độ cao và khi dao chịu lực va đập trong quá trình xử lý rơm.
Các dòng máy nhỏ thường có thiết kế gọn, tích hợp 2 bánh xe để thuận tiện di chuyển. Trong khi đó, máy công suất lớn có thể sử dụng khung thép dày, chân đế chắc chắn và nhiều bánh xe hơn nhằm tăng độ ổn định khi vận hành.
3. Động cơ (Motor) / Trục PTO
Động cơ là nguồn cung cấp công suất cho toàn bộ quá trình băm. Tùy quy mô máy, nguồn động lực có thể là động cơ điện hoặc trục PTO kết nối với máy kéo.
Chẳng hạn, máy băm rơm xơ dừa 1 pha sử dụng động cơ 3,5 kW, điện áp 220V, tốc độ 1.450 vòng/phút, phù hợp với các hộ gia đình hoặc cơ sở có nhu cầu xử lý nguyên liệu ở quy mô vừa và nhỏ. Với những dòng công suất lớn như máy băm rơm 3A22kW, động cơ 22 kW, điện áp 380V tạo tốc độ trục chính lên tới 2.850 vòng/phút, đáp ứng nhu cầu xử lý lượng nguyên liệu lớn hơn.
Nếu sử dụng PTO, công suất từ máy kéo được truyền qua trục dẫn động đến cơ cấu băm. Khi đó, cần lựa chọn tốc độ và công suất truyền động phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của máy.
4. Buồng băm và hệ thống dao băm
Đây là khu vực trực tiếp thực hiện quá trình cắt, xé và làm nhỏ rơm. Bên trong buồng thường bố trí rotor hoặc trục quay kết hợp với dao, búa, cánh đảo tùy từng kết cấu máy.
Một số máy sử dụng dao động và dao cố định, trong khi những thiết kế khác kết hợp dao với búa đập để xử lý các nguyên liệu dai, khô hoặc cứng như rơm rạ, xơ dừa, bã mía.
Ví dụ: máy băm rơm xơ dừa 1 pha được trang bị 2 dao băm hai lưỡi, 2 cánh xoắn và mặt sàng. Khi rotor quay, cánh đảo đưa nguyên liệu vào vùng dao, nguyên liệu được cắt nhỏ rồi tiếp tục đi qua sàng khi đạt kích thước yêu cầu.
5. Hệ thống truyền động & trục chính
Trục chính là bộ phận truyền chuyển động quay đến rotor và hệ thống dao. Quá trình làm việc trục phải chịu tải trọng từ dao, lực cắt nguyên liệu và rung động phát sinh khi băm, do đó yêu cầu độ cứng và độ đồng tâm cao.
Tùy cấu tạo, chuyển động từ động cơ có thể được truyền đến trục thông qua dây curoa – puly, khớp nối hoặc các cơ cấu truyền động khác. Các bánh đai và dây curoa cần được căn chỉnh đúng độ căng để hạn chế trượt, rung và tổn hao công suất.
Đặc biệt, bạc đạn (vòng bi) thường được bố trí tại các vị trí gối đỡ của trục. Bộ phận này giúp trục quay ổn định, giảm ma sát và duy trì độ đồng tâm trong quá trình máy hoạt động. Khi bạc đạn bị mòn hoặc hư hỏng, máy có thể xuất hiện tiếng kêu, nóng gối đỡ, rung mạnh hoặc làm ảnh hưởng đến chất lượng băm.
6. Cửa xả thành phẩm
Sau khi được dao băm xử lý và đạt kích thước phù hợp, nguyên liệu sẽ được đưa ra ngoài qua cửa xả. Tùy thiết kế, thành phẩm có thể được cánh đẩy, cánh quạt hoặc luồng khí hỗ trợ đưa ra khỏi buồng làm việc.
Một số máy có cửa xả kèm tấm chắn hoặc cơ cấu điều chỉnh hướng phun, cho phép người dùng thay đổi khoảng cách xả gần hoặc xa để thuận tiện thu gom. Với các dòng sử dụng mặt sàng, kích thước lỗ sàng mới là yếu tố chính kiểm soát độ nhỏ của thành phẩm; cửa xả chủ yếu đảm nhiệm việc dẫn và điều hướng nguyên liệu sau băm.
Tham khảo thêm: Ứng dụng của máy nghiền rơm các loại
Các vị trí sử dụng bạc đạn (vòng bi) trong máy băm rơm
Bạc đạn (vòng bi) là chi tiết giúp đỡ và định vị trục quay, giảm ma sát giữa trục với cụm khung máy. Trong máy băm rơm, bạc đạn thường được bố trí tại những vị trí có chuyển động quay liên tục, đặc biệt là khu vực trục chính và hệ thống truyền động. Tùy thiết kế từng model, số lượng, chủng loại và vị trí vòng bi có thể khác nhau.
1. Bạc đạn hai đầu trục chính
Đây là vị trí quan trọng nhất. Trục chính mang dao băm, cánh đảo hoặc cánh đẩy nên phải quay liên tục và chịu tải trong quá trình xử lý rơm, xơ dừa, bã mía.
Vòng bi được bố trí ở hai đầu trục để giữ trục đúng tâm, hạn chế rung lắc và giảm ma sát khi máy hoạt động. Nếu bạc đạn bị mòn hoặc lắp lệch, trục có thể phát sinh tiếng kêu, nóng bất thường hoặc rung mạnh.
2. Bạc đạn tại cụm truyền động
Ở những máy sử dụng puly – dây curoa hoặc bánh răng, các trục truyền động cũng có thể được lắp vòng bi để hỗ trợ chuyển động quay. Bộ phận này giúp duy trì độ ổn định của hệ thống khi động cơ truyền công suất đến trục băm.
Với máy băm rơm công suất lớn, vị trí này càng cần được kiểm tra định kỳ do máy thường phải làm việc với khối lượng nguyên liệu lớn và cường độ cao.
3. Bạc đạn tại cụm cánh đảo, cánh đẩy
Một số thiết kế máy có các cụm cánh quay bên trong buồng làm việc. Nếu cánh được bố trí trên một trục riêng, trục của cụm cánh sẽ cần được đỡ bằng vòng bi phù hợp.
Bạc đạn giúp cánh quay ổn định, hạn chế ma sát và giảm tình trạng trục bị đảo khi tiếp xúc với nguyên liệu. Tuy không phải máy băm rơm nào cũng có vòng bi riêng cho bộ phận này; cấu tạo thực tế phụ thuộc vào từng model.
4. Bạc đạn ở cụm quạt/cánh văng thành phẩm
Một số máy băm rơm sử dụng cánh quạt hoặc cơ cấu đẩy để đưa nguyên liệu sau khi băm ra cửa xả. Nếu cụm quạt có trục quay độc lập, trục này có thể được lắp vòng bi để duy trì chuyển động ổn định.
Đây là bộ phận cần chú ý khi máy xuất hiện hiện tượng cửa xả yếu, tiếng kêu bất thường hoặc rung tăng trong quá trình vận hành.
5. Bạc đạn tại các gối đỡ trục
Ngoài những vị trí trực tiếp gắn với dao và cánh băm, vòng bi còn có thể nằm trong gối đỡ trục nhằm cố định trục với khung máy. Gối đỡ giúp phân bổ tải trọng và giữ khoảng cách giữa trục quay với các bộ phận xung quanh.
Đối với máy băm có tốc độ quay cao, việc lựa chọn đúng vòng bi và căn chỉnh trục chính xác có ý nghĩa quan trọng đối với độ êm, tuổi thọ máy và độ bền của hệ thống dao băm.
Trên đây là toàn bộ thông tin chi tiết về cấu tạo máy băm rơm cũng như các vị trí lắp đặt bạc đạn quan trọng trong máy. Việc hiểu rõ nguyên lý vận hành và lựa chọn đúng loại bạc đạn chất lượng không chỉ giúp máy băm rơm cuộn, rơm khô hoạt động bền bỉ, êm ái mà còn tối ưu đáng kể chi phí bảo trì cho người sử dụng. Nếu bạn đang cần tư vấn kỹ thuật hoặc tìm kiếm các dòng vòng bi chịu tải, chống bụi chuyên dụng cho máy nông nghiệp, hãy liên hệ ngay với HD VIETNAM để được hỗ trợ nhanh chóng và chính xác nhất!
