Không chỉ đảm nhiệm công đoạn cắt lúa, máy gặt đập liên hợp còn kết hợp nhiều cơ cấu để thu gom, đập, tách hạt, làm sạch và đưa thóc ra ngoài. Mỗi bộ phận đảm nhận một chức năng riêng nhưng được liên kết thành quy trình thu hoạch khép kín. Máy gặt đập liên hợp gồm những bộ phận nào và cấu tạo của từng hệ thống ra sao? Cùng HD VIETNAM khám phá ngay sau đây.
Bộ phận gom và cắt
Đây là cụm thiết bị nằm ở phía trước máy, có nhiệm vụ tiếp nhận cây lúa trên đồng ruộng và đưa nguyên liệu vào hệ thống bên trong.
- Guồng gạt sai tâm: Có nhiệm vụ vơ, giữ và đưa các cây lúa về phía bộ phận cắt. Đặc biệt, guồng hỗ trợ thu gom những cây lúa bị ngả, giúp phần thân và bông được đưa vào đúng vị trí để dao thực hiện công đoạn tiếp theo.
- Bàn dao cắt: Đảm nhiệm việc cắt thân lúa khi máy di chuyển qua ruộng. Vị trí và chuyển động của bộ phận này giúp tách cây lúa khỏi phần gốc còn trên ruộng để đưa vào dây chuyền thu hoạch.
- Mũi rẽ: Đặt ở phía trước cụm cắt, có tác dụng phân tách các hàng lúa và định hướng cây đứng về khu vực thu gom. Bộ phận này cũng giúp hạn chế tình trạng lúa đứng và lúa đã ngả bị cuốn lẫn vào nhau khi máy tiến về phía trước.
Bộ phận vận chuyển
Sau khi được cắt và gom, cây lúa cần được đưa đều vào khu vực đập. Trục xoắn tải lúa và băng chuyền đảm nhận nhiệm vụ vận chuyển phần nguyên liệu này từ phía trước vào bên trong máy.
Trục xoắn có chức năng gom và dịch chuyển lúa theo hướng đã định, trong khi băng chuyền tiếp nhận rồi đưa nguyên liệu đi tiếp đến buồng đập. Việc vận chuyển liên tục giúp quá trình thu hoạch diễn ra liền mạch, hạn chế tình trạng nguyên liệu bị dồn ứ trước khi bước sang công đoạn tách hạt.
Bộ phận đập
Đây là cụm đảm nhiệm công đoạn tách hạt lúa khỏi bông và thân cây sau khi nguyên liệu được đưa vào bên trong máy.
- Trống đập: Là bộ phận quay để tác động lên dòng lúa, tạo quá trình va đập và ma sát cần thiết nhằm tách hạt ra khỏi bông. Trục trống đập thường được lắp đặt trên hệ thống vòng bi máy nông nghiệp chuyên dụng để đảm bảo khả năng chịu tải và độ bền khi vận hành liên tục.
- Nắp trống đập: Bao quanh khu vực làm việc của trống, góp phần định hướng và kiểm soát dòng nguyên liệu trong quá trình đập.
- Máng trống: Nằm tại khu vực phía dưới trống đập, có nhiệm vụ đỡ và giữ dòng nguyên liệu trong vùng làm việc để quá trình va đập, ma sát diễn ra hiệu quả hơn.
Sau cụm đập, hạt đã được tách sẽ tiếp tục đi qua hệ thống phân ly và làm sạch để loại bỏ rơm, trấu cùng các tạp chất nhẹ trước khi được đưa đến bộ phận chứa hoặc xả thóc.
Bộ phận làm sạch và phân loại
Sau khi hạt được tách khỏi bông lúa, hỗn hợp thu được vẫn có thể chứa rơm vụn, trấu, bụi và các phần vật liệu nhẹ khác. Sàng làm sạch kết hợp với quạt thổi có nhiệm vụ tách những thành phần này để thu lại phần hạt có giá trị.
- Sàng làm sạch: Phân loại hỗn hợp sau quá trình đập dựa trên kích thước và đặc tính của vật liệu, giữ lại phần hạt phù hợp để tiếp tục đưa sang công đoạn chứa.
- Quạt thổi: Tạo luồng không khí để loại bỏ rơm vụn, trấu và các tạp chất nhẹ ra khỏi dòng vật liệu. Sự phối hợp giữa sàng và quạt giúp nâng cao mức độ sạch của thóc trước khi đưa vào khoang chứa.
Hiệu quả làm sạch còn phụ thuộc vào thiết kế của máy cũng như cách thiết lập hệ thống sàng và luồng gió theo điều kiện lúa thực tế.
Bộ phận chứa sản phẩm
Sau khi được làm sạch, hạt lúa được chuyển đến khu vực tập kết thông qua trục xoắn tải thóc. Bộ phận này có nhiệm vụ vận chuyển thóc theo hướng định sẵn, hạn chế việc phải thu gom thủ công ngay trong quá trình máy đang làm việc.
Tùy thiết kế, thóc sau khi xử lý có thể được đưa vào thùng chứa trên máy hoặc chuyển trực tiếp ra bao, phương tiện vận chuyển thông qua cơ cấu xả. Cách bố trí này giúp quá trình thu hoạch được duy trì liên tục và thuận tiện hơn cho khâu tiếp nhận sản phẩm.
Hệ thống di chuyển và động cơ
Để thực hiện toàn bộ chu trình thu hoạch, máy cần có nguồn động lực và cơ cấu truyền chuyển động phù hợp. Động cơ cung cấp năng lượng cho các hệ thống làm việc, trong khi hộp số di động đảm nhiệm việc truyền và điều chỉnh chuyển động đến cơ cấu di chuyển của máy.
Về phần tiếp xúc với mặt ruộng, máy có thể sử dụng bánh lốp hoặc bánh xích tùy thiết kế. Bánh xích thường tạo diện tích tiếp xúc lớn hơn với nền đất, phù hợp với những mẫu máy được thiết kế để làm việc trên nền ruộng mềm hoặc lầy. Bánh lốp lại có ưu thế về kết cấu quen thuộc và khả năng di chuyển trên điều kiện mặt đường, mặt ruộng phù hợp.
Sự phối hợp giữa động cơ, hộp số và hệ thống di chuyển giúp máy duy trì chuyển động trong quá trình thu hoạch, đồng thời cung cấp lực cần thiết để các cụm cắt, vận chuyển, đập và làm sạch hoạt động đồng bộ.
Trên đây là những thông tin về cấu tạo máy gặt đập liên hợp với các bộ phận chính như hệ thống cắt và gom lúa, vận chuyển, đập, làm sạch, chứa thóc cùng hệ thống động cơ và di chuyển. Việc hiểu rõ chức năng từng cụm chi tiết sẽ giúp bà con nông dân dễ dàng đánh giá nguyên lý vận hành, lựa chọn máy phù hợp và thuận tiện hơn trong quá trình sử dụng, bảo dưỡng.
