Máy đóng gói bánh kẹo hỗ trợ tự động hóa các công đoạn định lượng, tạo hình bao bì, hàn kín và hoàn thiện sản phẩm trước khi đưa ra thị trường. Tùy vào đặc tính của từng loại bánh kẹo và quy mô sản xuất, doanh nghiệp có thể lựa chọn thiết bị phù hợp để nâng cao năng suất, duy trì chất lượng bao bì đồng đều và tối ưu chi phí vận hành. Để lựa chọn đúng giải pháp, cần tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, cách thức vận hành và những dòng máy đang được sử dụng phổ biến trong ngành.
Cấu tạo và nguyên lý hoạt động chung
Máy đóng gói bánh kẹo được thiết kế để thực hiện các công đoạn đưa sản phẩm vào bao bì, tạo hình túi, hàn kín và cắt thành phẩm theo quy cách cài đặt. Tùy từng model, thiết bị có thể sử dụng hệ thống điều khiển PLC, động cơ servo, cảm biến quang điện và màn hình cảm ứng để kiểm soát quá trình vận hành. Cấu tạo cũng như nguyên lý hoạt động cụ thể sẽ thay đổi theo loại máy, hình dạng bánh kẹo và phương pháp đóng gói.
1. Cấu tạo cơ bản
Một máy đóng gói bánh kẹo thường gồm các bộ phận chính sau:
- Khung máy: Là bộ phận chịu lực, nâng đỡ các cụm thiết bị và duy trì sự ổn định trong quá trình vận hành.
- Hệ thống cấp liệu: Đưa bánh kẹo vào vị trí đóng gói. Tùy thiết kế, sản phẩm có thể được cấp thủ công hoặc thông qua máng dẫn, băng tải và cơ cấu cấp liệu tự động.
- Bộ phận định lượng: Được trang bị ở những dòng máy cần kiểm soát khối lượng hoặc số lượng sản phẩm trong mỗi gói. Cấu hình có thể sử dụng cân định lượng hoặc cơ cấu chia liệu phù hợp với đặc tính bánh kẹo.
- Cụm tạo hình bao bì: Dẫn màng đóng gói qua bộ phận định hình để tạo thành túi theo kích thước đã thiết lập.
- Hệ thống hàn và cắt túi: Thực hiện hàn kín các mép bao bì, sau đó cắt rời từng gói theo quy cách. Với dòng máy sử dụng kiểu túi hàn lưng giữa, đường hàn dọc được tạo ở mặt sau bao bì.
- Hệ thống điều khiển: Có thể bao gồm bộ điều khiển PLC, màn hình cảm ứng, biến tần và động cơ servo. Các bộ phận này hỗ trợ cài đặt thông số, điều chỉnh tốc độ và phối hợp hoạt động giữa các cụm máy.
- Hệ thống truyền động và ổ đỡ trục: Các trục con lăn kéo màng, trục băng tải và trục truyền động của máy đóng gói bánh kẹo đều quay liên tục trong suốt ca sản xuất, nên cần ổ đỡ chính xác và bền. Phổ biến nhất là vòng bi cầu lắp trong gối đỡ UCF hoặc gối đỡ UCFL, giúp cố định trục, giảm ma sát và dễ thay thế khi mòn.
- Cảm biến và linh kiện điện: Cảm biến quang điện hỗ trợ nhận biết dấu in trên màng hoặc kiểm soát vị trí theo cấu hình thiết bị. Relay, công tắc và các linh kiện điện khác tham gia điều khiển, đóng ngắt hệ thống.
- Bộ phận gia nhiệt và làm kín: Tạo nhiệt để liên kết các mép màng bao bì. Nhiệt độ và thời gian hàn cần phù hợp với vật liệu sử dụng để hạn chế tình trạng hở mép hoặc làm hỏng bao bì.
Ngoài ra với kẹo mềm, kẹo dẻo hoặc dây chuyền phải rửa vệ sinh thường xuyên, ổ trục bằng thép thường dễ gỉ khi tiếp xúc hơi ẩm và chất tẩy rửa. Khi đó, nhà sản xuất thường dùng vòng bi inox và gối inox để tăng khả năng chống ăn mòn và giảm nguy cơ gỉ sét lẫn vào sản phẩm. Cần lưu ý ổ inox thường có khả năng chịu tải thấp hơn ổ thép chrome cùng cỡ, nên phải tính toán tải trọng và tốc độ trước khi chọn. Mỡ bôi trơn dùng trong khu vực tiếp xúc thực phẩm nên là loại đạt chuẩn thực phẩm.
2. Nguyên lý hoạt động
Đối với dòng máy đóng gói bánh kẹo sử dụng màng cuộn và tạo túi hàn lưng giữa, quy trình vận hành thường diễn ra theo các bước sau:
- Cấp sản phẩm: Bánh kẹo được đưa vào vị trí đóng gói bằng thao tác thủ công hoặc hệ thống cấp liệu tự động, tùy cấu hình máy.
- Định lượng hoặc chia sản phẩm: Nếu được trang bị bộ phận định lượng, máy sẽ cân hoặc chia bánh kẹo theo khối lượng, số lượng đã cài đặt trước khi đưa vào bao bì.
- Tạo hình túi: Màng bao bì được kéo từ cuộn qua bộ phận định hình để tạo thành ống bao quanh sản phẩm.
- Hàn dọc và hàn ngang: Các cụm hàn liên kết mép màng, tạo hình túi và đóng kín hai đầu bao bì theo thiết kế của máy.
- Cắt rời thành phẩm: Sau khi hoàn tất đường hàn, dao cắt tách từng gói để chuyển sang công đoạn tiếp theo.
- Kiểm tra và thu gom: Thành phẩm được đưa ra khỏi máy để kiểm tra ngoại quan, độ kín của đường hàn và thông tin in trên bao bì nếu có tích hợp bộ phận in date.
Suốt quá trình này, hệ thống điều khiển phối hợp hoạt động của động cơ kéo màng, bộ phận hàn và dao cắt nhằm duy trì chu trình đóng gói theo thông số đã thiết lập. Cảm biến có thể hỗ trợ xác định vị trí màng hoặc dấu in, giúp hạn chế sai lệch khi tạo túi.
Phân loại các dòng máy đóng gói bánh kẹo phổ biến hiện nay
Máy đóng gói bánh kẹo dạng nằm ngang
Máy đóng gói bánh kẹo dạng nằm ngang, còn gọi là máy Flow-wrap, sử dụng băng tải để đưa sản phẩm qua hệ thống tạo hình màng, hàn kín và cắt túi. Thiết bị thường phù hợp với những sản phẩm có hình dạng tương đối ổn định, cần đóng gói riêng lẻ hoặc theo nhóm với quy cách xác định.
Các sản phẩm thường được đóng gói bằng dòng máy này gồm bánh quy, bánh wafer, bánh bông lan, thanh sô-cô-la, kẹo lạc và một số loại kẹo cứng hoặc kẹo mềm. Tùy cấu hình, máy có thể sử dụng màng bao bì tương thích như OPP hoặc CPP. Loại màng cụ thể cần được lựa chọn dựa trên yêu cầu bảo quản, khả năng hàn kín và thiết kế của thiết bị.
Ưu điểm của máy dạng nằm là khả năng đóng gói liên tục, tạo bao bì gọn gàng và thuận tiện khi kết nối với băng tải sản xuất. Một số model có thể đạt tốc độ tham khảo khoảng 20–160 túi/phút, nhưng năng suất thực tế còn phụ thuộc vào kích thước sản phẩm, chiều dài túi, cách cấp liệu và thông số vận hành.
Máy đóng gói bánh kẹo dạng đứng
Máy đóng gói bánh kẹo dạng đứng, thường được gọi là VFFS (Vertical Form Fill Seal), vận hành bằng cách tạo túi từ màng cuộn theo phương thẳng đứng. Sau khi màng được định hình và hàn dọc, hệ thống đưa sản phẩm vào túi, thực hiện hàn ngang và cắt rời thành phẩm.
Dòng máy này thường được sử dụng để đóng gói kẹo viên, kẹo hạt, kẹo dẻo, snack và các loại bánh kẹo nhỏ hoặc dạng rời. Khi kết hợp với cân điện tử, cân nhiều đầu hoặc cốc đong, thiết bị có thể chia sản phẩm theo khối lượng hoặc định lượng cài đặt trước khi đóng gói.
Thiết kế theo chiều đứng giúp tận dụng không gian lắp đặt theo phương ngang. Tuy hiệu quả vận hành phụ thuộc vào đặc tính nguyên liệu, khả năng cấp liệu và phạm vi định lượng của từng model. Với sản phẩm dễ vỡ, dễ dính hoặc có kích thước không đồng đều, doanh nghiệp cần kiểm tra khả năng xử lý thực tế trước khi lựa chọn.
Máy đóng gói bánh kẹo bán tự động
Máy đóng gói bánh kẹo bán tự động phù hợp với hộ kinh doanh, cơ sở sản xuất nhỏ và xưởng mới đi vào hoạt động. Ở dòng máy này, người vận hành vẫn đảm nhận một số công đoạn như chuẩn bị sản phẩm, cấp liệu hoặc đặt bao bì, trong khi thiết bị hỗ trợ các thao tác như định lượng cơ bản, hàn miệng túi hoặc hoàn thiện bao bì tùy thiết kế.
Ưu điểm của máy bán tự động là chi phí đầu tư ban đầu thường thấp hơn dây chuyền tự động hoàn chỉnh, kết cấu tương đối đơn giản và thuận tiện khi cần thay đổi sản phẩm. Thiết bị cũng phù hợp với những cơ sở có sản lượng chưa ổn định hoặc thường xuyên thay đổi quy cách đóng gói.
Máy đóng gói bánh kẹo tự động
Máy đóng gói bánh kẹo tự động có khả năng thực hiện nhiều công đoạn liên tiếp theo chương trình cài đặt, từ cấp liệu, định lượng đến tạo túi, hàn kín và cắt bao bì. Mức độ tự động hóa cụ thể phụ thuộc vào cấu hình thiết bị; không phải model nào cũng tích hợp đầy đủ toàn bộ công đoạn.
Một số máy sử dụng bộ điều khiển PLC, màn hình cảm ứng, động cơ servo và cảm biến để kiểm soát chuyển động của màng, vị trí hàn hoặc chu trình cắt. Hệ thống điều khiển giúp người vận hành thiết lập thông số và theo dõi quá trình sản xuất thuận tiện hơn.
Máy đóng gói bánh kẹo tích hợp băng tải gầu và hệ thống cấp liệu tự động
Đây là giải pháp dành cho các cơ sở cần đưa sản phẩm từ khu vực chứa đến máy đóng gói một cách liên tục. Tùy đặc tính bánh kẹo, hệ thống có thể sử dụng băng tải gầu, phễu chứa, mâm xoay hoặc cơ cấu cấp liệu chuyên dụng để chuyển nguyên liệu đến bộ phận định lượng.
Sau khi được chia theo khối lượng hoặc số lượng yêu cầu, bánh kẹo sẽ được đưa vào máy đóng gói để tạo túi, hàn kín và cắt thành phẩm. Dây chuyền có thể tích hợp thêm máy in date, băng tải đầu ra và thiết bị kiểm tra trọng lượng theo nhu cầu.
Máy đóng gói kẹo cứng và kẹo mềm
Máy đóng gói kẹo cứng và kẹo mềm được lựa chọn dựa trên hình dạng, kích thước và đặc tính bề mặt của từng loại kẹo. Kẹo viên hoặc kẹo có hình dạng ổn định có thể phù hợp với máy đóng gói dạng nằm, trong khi kẹo nhỏ, dạng rời có thể sử dụng máy dạng đứng kết hợp bộ phận định lượng.
Đối với kẹo mềm hoặc sản phẩm dễ dính, cần kiểm tra khả năng cấp liệu, vật liệu bao bì và thông số hàn để hạn chế kẹo bám vào bộ phận tiếp xúc hoặc ảnh hưởng đến chất lượng đường hàn. Với kẹo cứng dễ vỡ, cơ cấu dẫn hướng và cấp sản phẩm cần hạn chế va đập trong quá trình vận hành.
Máy đóng gói bánh quy, bánh wafer và bánh bông lan
Các loại bánh như bánh quy, bánh wafer và bánh bông lan thường được đóng gói bằng máy dạng nằm ngang khi cần bao bọc từng chiếc hoặc từng nhóm sản phẩm. Cơ cấu cấp liệu và băng tải cần phù hợp với kích thước bánh, đặc biệt đối với sản phẩm giòn, dễ nứt hoặc có lớp phủ dễ biến dạng.
Máy cần tạo bao bì vừa với kích thước sản phẩm, duy trì đường hàn phù hợp và cắt túi chính xác. Với bánh có hình dạng không đồng đều hoặc dễ vỡ, doanh nghiệp nên kiểm tra cách đặt bánh, khoảng cách giữa các sản phẩm và khả năng vận chuyển qua máy.
Máy đóng gói snack và bánh kẹo dạng hạt
Máy đóng gói snack và bánh kẹo dạng hạt thường sử dụng cơ cấu định lượng để chia sản phẩm vào từng túi. Máy dạng đứng kết hợp cân điện tử hoặc cốc đong là một phương án phổ biến khi cần đóng gói theo khối lượng.
Quá trình lựa chọn, cần xem xét kích thước hạt, mức độ dễ vỡ, khả năng chảy của nguyên liệu và khối lượng mỗi gói. Nếu sản phẩm có kích thước không đồng đều hoặc dễ bị nghiền nát, hệ thống cấp liệu cần được thiết kế phù hợp để duy trì chất lượng thành phẩm.
Với những thông tin trên đây, hy vọng bạn đã hiểu rõ hơn về các dòng máy đóng gói bánh kẹo phổ biến và đặc điểm của từng loại. Tùy theo sản phẩm, quy mô sản xuất và ngân sách đầu tư, doanh nghiệp nên cân nhắc lựa chọn thiết bị phù hợp để nâng cao hiệu quả đóng gói, tối ưu chi phí và đáp ứng yêu cầu sản xuất thực tế.
