Sau thu hoạch, tách hạt khỏi gié lúa là công đoạn đòi hỏi nhiều thời gian và công sức nếu thực hiện hoàn toàn bằng phương pháp thủ công. Máy tuốt lúa được phát triển để cơ giới hóa khâu này, sử dụng cơ cấu tuốt để tách hạt nhanh hơn, đồng thời hỗ trợ phân tách thóc với phần thân, gié sau khi xử lý.
Nhờ thiết kế phù hợp với nhiều quy mô sử dụng, thiết bị có thể đáp ứng nhu cầu của các hộ gia đình cũng như khu vực sản xuất có điều kiện địa hình đặc thù. Cấu tạo máy tuốt lúa gồm những bộ phận nào và mỗi chi tiết đảm nhiệm vai trò gì? Tìm hiểu cụ thể dưới đây.
Động cơ
Ở các mẫu máy tuốt lúa chạy điện hoặc phiên bản được cải tiến từ máy thủ công, động cơ là nguồn tạo lực cho quá trình vận hành. Động cơ cung cấp chuyển động quay và truyền lực đến guồng tuốt thông qua hệ thống truyền động.
Với máy tuốt lúa điện, nguồn lực này thay cho thao tác tạo lực bằng chân hoặc sức người ở những thiết kế truyền thống. Một số dòng máy khác có thể sử dụng động cơ xăng hoặc dầu, phù hợp với những nơi không thuận tiện kết nối nguồn điện. Tuy nhiên, loại động cơ cụ thể cần được xác định theo từng model thay vì áp dụng chung cho mọi máy tuốt lúa.
Bộ truyền động đai
Bộ truyền động đai có nhiệm vụ truyền chuyển động từ động cơ đến các cơ cấu làm việc. Khi động cơ quay, dây đai đưa chuyển động đến hệ thống tuốt, giúp guồng hoặc trống bắt đầu vận hành.
Đây là mắt xích quan trọng trong chuỗi truyền lực của máy. Động cơ tạo ra chuyển động ban đầu, còn bộ truyền động đai đảm nhận việc đưa chuyển động đó đến cụm làm việc để thực hiện quá trình tách hạt.
Bộ truyền động bánh răng
Một số máy tuốt lúa sử dụng bộ truyền động bánh răng trụ răng thẳng để truyền chuyển động giữa các chi tiết cơ khí. Hệ thống này phối hợp với bộ truyền động đai nhằm đưa lực từ động cơ đến cụm guồng tuốt.
Nhờ sự liên kết giữa các cơ cấu truyền động, chuyển động quay được duy trì để bộ phận tuốt hoạt động theo đúng chu trình. Với từng thiết kế cụ thể, cách bố trí và số lượng chi tiết truyền động có thể khác nhau.
Guồng tuốt hoặc trống tuốt
Guồng tuốt là bộ phận giữ vai trò trung tâm trong quá trình tách hạt. Khi nhận chuyển động từ động cơ và hệ thống truyền lực, guồng quay tạo ra lực tác động lên phần gié lúa được đưa vào.
Ở một số thiết kế truyền thống hoặc máy tuốt lúa đạp chân, bộ phận này còn được gọi là trống tuốt hoặc quả lô. Trống có thể được làm bằng gỗ hoặc kim loại tùy kiểu máy. Với dạng trống bằng gỗ, các thanh trống được bố trí quanh thân và kết hợp với răng tuốt để tạo bề mặt tiếp xúc với gié lúa.
Khi trống quay, phần lúa được đưa vào tiếp xúc với cơ cấu tuốt, từ đó hạt được tách khỏi gié. Đây là bộ phận trực tiếp quyết định quá trình tuốt diễn ra như thế nào.
Răng tuốt
Răng tuốt được gắn trên guồng hoặc các thanh của trống để tạo lực tác động lên gié lúa. Khi cụm tuốt quay, các răng tiếp xúc với phần bông và gié, giúp hạt tách khỏi cuống.
Đối với kiểu trống gỗ được mô tả trong các máy tuốt lúa đạp chân, răng tuốt trên những thanh trống liền kề được bố trí lệch nhau. Cách sắp xếp này tạo thành đường tác động liên tục khi trống quay, giúp phần gié lúa lần lượt tiếp xúc với răng trong quá trình xử lý.
Mặt bích guồng tuốt
Mặt bích là một chi tiết thuộc cụm guồng tuốt, có vai trò liên kết và hỗ trợ kết cấu của bộ phận quay. Chi tiết này phối hợp với trục, guồng và các bộ phận liên quan để duy trì chuyển động ổn định của cụm tuốt.
Mặc dù không trực tiếp thực hiện việc tách hạt như răng tuốt, mặt bích vẫn là một phần trong kết cấu giúp guồng tuốt hoạt động đồng bộ với hệ thống truyền động.
Tấm kê cấp liệu
Tấm kê cấp liệu là vị trí người sử dụng đưa lúa vào máy. Bộ phận này có tác dụng hỗ trợ việc cấp nguyên liệu vào khu vực tuốt và định hướng phần lúa đến vị trí guồng hoặc trống đang quay.
Với máy tuốt lúa dạng bán thủ công, người vận hành chủ yếu thực hiện thao tác đưa bó lúa vào đúng vị trí thay vì trực tiếp dùng sức để tách hạt. Một số thiết kế có khu vực cấp liệu rộng hoặc bố trí hơi nghiêng để lúa đi vào buồng tuốt thuận tiện hơn.
Khung máy
Khung là kết cấu nền của toàn bộ thiết bị, có nhiệm vụ giữ và liên kết các bộ phận như động cơ, hệ thống truyền động, guồng tuốt, bộ phận cấp liệu và gối đỡ.
Ở các máy tuốt lúa truyền thống hoặc dạng đạp chân, khung bàn lắp trống thường được làm bằng gỗ và có các thanh đỡ để lắp vị trí của trống cùng gối đỡ. Trong khi đó, những mẫu máy cải tiến có thể sử dụng kết cấu khung phù hợp với động cơ và điều kiện di chuyển.
Khung máy không trực tiếp tham gia tách hạt nhưng có vai trò quan trọng đối với sự ổn định của toàn bộ cơ cấu trong quá trình vận hành.
Gối đỡ
Gối đỡ có nhiệm vụ hỗ trợ vị trí lắp đặt và chuyển động của các chi tiết quay. Trong cụm guồng tuốt, bộ phận này giúp giữ trục ở vị trí cần thiết để guồng có thể quay theo cơ cấu truyền động.
Việc bố trí gối đỡ phù hợp giúp các bộ phận liên kết thành một hệ thống hoàn chỉnh, từ động cơ đến guồng tuốt và các cơ cấu xử lý phía sau.
Sàng và bộ phận làm sạch
Không phải mọi máy tuốt lúa đều có kết cấu làm sạch giống nhau. Ở những mẫu được trang bị hệ thống này, sàng có nhiệm vụ hỗ trợ phân tách hạt lúa với các phần còn sót lại sau quá trình tuốt.
Một số thiết kế sử dụng sàng rung kết hợp quạt gió. Sau khi hạt được tách khỏi gié, luồng gió hỗ trợ loại bỏ phần nhẹ như rơm, trấu hoặc tạp chất, trong khi sàng thực hiện nhiệm vụ lọc và phân loại. Nguồn tư liệu về một số mẫu máy cho biết hiệu quả làm sạch có thể đạt khoảng 98–99%, nhưng đây là thông số theo từng sản phẩm hoặc nguồn cung cấp, không nên áp dụng cho mọi loại máy tuốt lúa.
Quạt gió
Quạt gió thường được bố trí trong cụm làm sạch của những máy có chức năng sàng và phân loại. Sau khi quá trình tuốt diễn ra, luồng khí được tạo ra để hỗ trợ thổi các phần nhẹ ra khỏi dòng hạt.
Ở máy tuốt lúa mini TL03, nguồn sản phẩm mô tả quạt có thể điều chỉnh để loại bỏ hạt lép hoặc phần nhẹ, đồng thời hỗ trợ hạn chế lẫn vào phần hạt tốt. Đây là đặc điểm của model cụ thể, không nên xem là cấu tạo bắt buộc đối với tất cả máy tuốt lúa mini.
Buồng tuốt và khu vực chứa sản phẩm sau tuốt
Buồng tuốt là không gian nơi guồng, trống và răng tuốt trực tiếp tác động lên lúa. Tại đây, phần hạt được tách khỏi gié trước khi đi đến khu vực xử lý tiếp theo.
Sau khi tách, một số thiết kế có đường ra riêng cho hạt và phần gié, thân lúa. Máy tuốt liên hoàn còn có thể kết hợp thêm sàng, quạt và cơ cấu phân loại để giảm số lượng thao tác thủ công sau khi tuốt.
Trên đây là toàn bộ thông tin chi tiết về cấu tạo máy tuốt lúa và các bộ phận quan trọng. Để máy hoạt động bền bỉ và êm ái, việc duy trì bảo dưỡng cũng như thay thế các bộ phận chịu tải như vòng bi máy nông nghiệp là rất cần thiết. Nếu bạn cần tìm mua linh kiện vòng bi chính hãng, chất lượng cao với giá tốt, hãy liên hệ ngay với HD VIETNAM để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất!
